Kunstopdracht 'Ode aan Claes Sluter'

De voorziene locatie voor dit kunstwerk is op de hoek van de Nassaustraat/Kruisstraat. Deze locatie vormt onderdeel van een belangrijke voetgangersroute in de binnenstad. Op deze plek was in het verleden een pleintje achter de Kruispoort, ’t Waaigat geheten. Met het plaatsen van het kunstwerk op deze locatie beoogt de opdrachtgever meer identiteit te geven aan dit pleintje. In de toekomst zal de rest van de openbare ruimte rondom het kunstwerk heringericht worden; het is daarom belangrijk dat het ontwerp rekening houdt met mogelijke veranderingen in de omgeving.

De kunstopdracht is opgedeeld in twee fases. De eerste fase bestaat uit de selectie en voorbereiding tot en met het definitief ontwerp; de tweede fase is de daadwerkelijke productiefase. De eerste fase start in januari, de tweede fase wordt naar verwachting gestart in het najaar van 2026 met als doel oplevering van het werk begin 2027.

Het totale kunstbudget voor deze opdracht bedraagt € 40.000 euro, waarvan € 27.000 euro voor productiekosten. Na een open call zullen drie kunstenaars worden gevraagd een schetsontwerp te maken, die hiervoor ieder € 1.900 ontvangen. Het honorarium voor de definitieve uitvoering van de kunstopdracht bedraagt € 7.300. Genoemde bedragen zijn exclusief BTW.

De Adviescommissie Kunst en Openbare Ruimte (AKOR) van 37PK, Platform voor Kunsten in Haarlem begeleidt de opdracht inhoudelijk en organisatorisch. Opdrachtgever en uiteindelijk eigenaar van het werk is de Gemeente Haarlem.

Opdracht en randvoorwaarden

Locatie 

De beoogde locatie voor het kunstwerk is op de hoek van de Nassaustraat en Kruisstraat. Dit pleintje stond historisch gezien bekend als ’t Waaigat. Momenteel wordt deze hoek vooral gebruikt voor het plaatsen van fietsen. Na de oplevering van een nieuwe naburige fietsenstalling begin 2026 zullen de fietsenrekken op deze locatie verwijderd worden. Dit biedt nieuwe mogelijkheden om het pleintje, gelegen aan een belangrijke voetgangersroute door het centrum, meer identiteit te geven.

De intentie van de opdracht is om een permanent werk te creëren. De locatie staat binnen een aantal jaar op de lijst om volledig heringericht te worden. Het is voor de kunstenaar daarom van belang om uit te gaan van mogelijke veranderingen in de omgeving.

Specifieke criteria

Het kunstwerk:

• Doet recht aan het talent, verhaal en ambacht van Claes Sluter. Met name ambacht speelt een belangrijke rol in het werk. Kunstenaars worden aangemoedigd om dit ruim op te vatten. De relatie met het werk van Sluter kan liggen in constructie, thema, materiaalkeuze, productieproces, etc. Het betreft een hedendaagse ode die eer doet aan het historische verhaal.

• Komt tot stand als onderdeel van een zorgvuldig ontwerptraject en in samenspraak met verschillende belanghebbenden, waaronder verschillende beleidsterreinen van de Gemeente Haarlem en vertegenwoordigers van het Claes Sluter Comité.

• Is van meerdere kanten te ervaren.

• Is niet doelbewust aanstootgevend, politiek of religieus van aard.

• Is geschikt voor de openbare buitenruimte, vandalismebestendig en bestand tegen weersinvloeden. Er wordt gestreefd naar een laag onderhoudsniveau. Aandacht voor duurzaamheid in de uitvoering is gewenst.

• Wordt geplaatst op een maximaal grondoppervlak van 3 bij 3 meter. Er kunnen geen ingrepen in de bodem worden gedaan, met uitzondering van verankering van het werk.

Budget en planning

Het beschikbare budget voor de kunstopdracht is € 40.000,- excl. BTW. Dit is inclusief schetsontwerpen, honoraria, uitvoering en productie van het kunstwerk (inclusief materiaalkosten, verzekering, transportkosten, plaatsingskosten en exclusief onderhoudsbudget). Na plaatsing en oplevering zal het kunstwerk eigendom worden van de Gemeente Haarlem.

Er wordt gewerkt met een strakke planning. De eerste selectieronde vindt plaats meteen na de inzendingsdatum, de schetsontwerpen worden gepresenteerd in juni 2026 en de definitieve keuze wordt kort daarna bekendgemaakt. In december 2026 zal het definitief ontwerp uitgewerkt zijn. De productiefase start na vaststelling van het definitief ontwerp met geplande oplevering begin 2027.

Procedure

De selectieprocedure en begeleiding van de totstandkoming van het kunstwerk wordt gedaan door 37PK, Platform voor Kunsten, in opdracht van de Gemeente Haarlem.

In Nederland gevestigde professionele kunstenaars kunnen hun interesse voor deze opdracht kenbaar maken middels een motivatiebrief, CV en relevante documentatie. Artistieke kwaliteit, technische vaardigheid, motivatie en ervaring met kunst in de openbare ruimte zijn criteria die gewogen worden bij de selectie, naast de eerder genoemde criteria.

De selectie wordt gedaan door een onafhankelijke commissie, bestaande uit leden van de Adviescommissie Kunst en Openbare Ruimte van 37PK (AKOR), en vertegenwoordigers van de Gemeente Haarlem, het Claes Sluter Comité en de Vereniging Haerlem. Op basis van het ingezonden materiaal worden drie kunstenaars geselecteerd voor het vervaardigen van een schetsontwerp. Kunstenaars die geselecteerd worden voor een schetsontwerp zullen in maart 2026 deelnemen aan een inspiratiesessie met betrokkenen waarbij meer informatie over Claes Sluter en input van bewoners wordt meegegeven. Voor de opdracht tot schetsontwerp geldt een vergoeding van €1.900 exclusief btw en inclusief onkosten. Aan de hand van de schetsontwerpen wordt door de commissie een zorgvuldige selectie gemaakt welke kunstenaar het voorstel verder mag uitwerken tot een voorlopig en vervolgens definitief ontwerp.

Aanleverspecificaties inzendingen

De inzendingen kunnen uitsluitend digitaal worden aangeleverd. Er is geen mogelijkheid tot het terugsturen van documentatie, per post aangeleverde inzendingen of onvolledige inzendingen zullen niet in behandeling worden genomen.

•  Een motivatie van max. 1 A4 waarbij ook de contactgegevens (adres, email en telefoonnummer) duidelijk vermeld staan.

•  Een Curriculum Vitae van max. 2 A4

• Een documentatielijst van max. 3 A4 met afbeeldingen van eerder gerealiseerde werken, waarbij per werk de titel, jaartal, afmetingen, materiaal en een eventuele korte toelichting vermeld staan.

Iedere pagina dient voorzien te zijn van een paginanummer en de naam van de kunstenaar.

De uiterste datum waarop de documentatie moet zijn aangeleverd is 23 februari 2026. Inzendingen die na deze datum worden ontvangen of die incompleet zijn worden niet in behandeling genomen. Na afloop van de selectieprocedure worden de kunstenaars per email ingelicht over de uitslag.

Aanmelding

Een kunstenaar kan diens motivatie, cv en documentatie volgens bovenstaande specificaties per mail, met uiterste ontvangstdatum 23 februari 2026, versturen aan: akor37pk@gmail.com t.a.v. Liesbeth Visee.

Meer informatie over de kunstopdracht is in te winnen via de secretaris en coördinator van de kunstopdracht Liesbeth Visee, op akor37pk@gmail.com of via de directeur van 37PK, Tamara Sterman, tsterman@37pk.nl.